Gözler doğalgaz ve petrol zengini Rusya’da
Rusya’daki sorunların temelinde Rus yönetiminin dünya ile inatlaşması yatıyor. 1.200 Rus bankasından bir bölümünün batması ‘kaçınılmaz’ gözüküyor
Krizin biraz da garip şekilde en çok etkilediği ülke Rusya. Neden ilginç çünkü Rusya petrol, doğalgaz ve diğer değerli yeraltı kaynakları sayesinde şu anda dünyanın en rahat ülkelerinden biri. Sorun, Rusya yönetiminin dünyayla inatlaşarak yatırımcıları ürkütmesi. Bunun son örneğini Gürcistan’ın işgali sırasında yaşadık.
Moskova Borsası, Salı günkü sert düşüşlerden sonra kapatılmıştı. Çarşamba günü de açıldı ve yine tatil edildi. Tatil dün de sürdü. Bir sürpriz olmazsa borsa bu sabah işlemlere açılıyor.
Rusya Devlet Başkanı Medvedev, dün hükümete borsayı desteklemek için 20 milyar dolarlık bir fonun kullanılması için talimat verdi. (Aslında böyle bir talimatın kendisine verilmesi için Başbakan Putin, Medvedev’e talimat verdi demek daha doğru olur.) Moskova ayrıca petrol ve gaz üreticilerine yönelik vergilerin de geçici bir süre için indirildiğini açıkladı. Bu sayede Gazprom ve Lukoil gibi hisse senetleri Londra’da işlem gören şirketlerde sert yükselişler yaşandı.
Rusya’nın bir başka sorunu da ülkedeki istikrarsız finans sistemi. Rusya’da binlerce banka var. Ama bunların çoğu bizdeki döviz büfelerinden farksız. Ülkede çok büyük üç banka var: Sberbank, VTB ve Gazprombank. Toplam mevduatın yüzde 90’dan fazlası bu bankalarda.
Rus Hükümeti, bu üç bankaya üç ay boyunca kullanıma hazır olmak üzere 44 milyar dolar tahsis ettiğini açıkladı. Rusya Ekonomi Bakanı Kudrin, bu sayede büyük bankaların küçük bankaları ve borsayı fonlamasını amaçladıklarını belirtti. Ancak daha önceki likidite enjeksiyonlarındaki deneyime göre, üç bankaya sağlanan imkan diğer küçük bankalara pek yansımıyor. Salı gününden beri bazı ödemelerini yapamayan küçük ölçekli bankaların bugünkü durumu merakla bekleniyor. Rusya analistleri, devlet kaç para koyarsa koysun, küçük bankalar arasında batanların olacağını ileri sürüyor. RusRating’in CEO’su Richard Hainsworth, “1.200 Rus bankasından bir bölümü kaçınılmaz olarak batacak” diyor.
Fransız BNP Paribas’ya göre, Gürcistan ile girişilen 5 günlük savaştan bu yana 35 milyar dolar sıcak para Rusya dışına çıktı. O dönemde Rus merkez bankasının 1 günde sattığı döviz miktarı 5 milyar dolara kadar çıktı. Buna rağmen Rusya’nın en önemli hazinesi ise dev döviz rezervi. 12 Eylül itibariyle Rusya’nın toplam döviz rezervi 560 milyar dolar. 1998’deki Rusya krizinde rezervler 12 .3 milyar dolara kadar düşmüştü. Çin 1.7 trilyon dolarla, Japonya ise 970 milyar dolarla dünyanın en yüksek döviz rezervini bulunduruyor.
